آداپتور چیست ؟

آداپتور Adapter AC-DC یک منبع تغذیه است که می تواند ولتاژ بالا را جهت استفاده دستگاه‌های حساس الکترونیکی کاهش دهد. باید دانست که جریان و ولتاژ دارای گونه‌های مختلفی است از جمله متناوب AC، مستقیم DC، چرخشی و.... آداپتورها معمولا جریان و ولتاژ برق متناوب AC و چرخه‌ای را به ولتاژ خطی پایدار مستقیم DC تبدیل می‌کنند. برای نمونه می‌توان به برق شهری 220 ولت که از نوع متناوب AC است اشاره کرد که آداپتور این برق را به برق مستقیم DC تبدیل می کند درست مانند خروجی انواع باتری DC.


 کاربرد آداپتورها

آداپتورها در دستگاه‌های گوناگون مورد استفاده قرار می‌گیرند. همان‌گونه که اشاره کردیم، این منابع تغذیه جریان متناوب یا همان AC و چرخشی برق که دارای ولتاژ بالا هستند را به جریان خطی پایدار و مستقیم یا همان DC با ولتاژ پایین تبدیل می کنند. در نتیجه باید گستره‌ی کاربرد این ابزار الکترونیکی را به هر دستگاه الکترونیکی که در داخل خود فاقد منبع تغذیه مستقل است تعمیم داد. یعنی وسایل الکترونیکی که در درون خود منبع تغذیه ندارند و نمی توانند به صورت مستقل برق ورودی 220 ولت متناوب که ولتاژ بالایی دارد را کنترل کنند نیازمند آداپتور خواهند بود.

اکثر آداپتور ها که برای تبدیل جریان متناوب به جریان مستقیم استفاده می‌شوند، از لحاظ ساختار دارای یک مدار داخلی  هستند که یک ترانسفرمر برای تبدیل ولتاژ بالا به ولتاژ پایین، تبدیل جریان متناوب به جریان مستقیم، فیلترینگ، تبدیل امواج و مهار جریان الکتریکی را در خود جا داده‌اند. اندازه آداپتورها معمولاً به تناسب اندازه ترانسفورماتور متغییر است.

ویژگی‌های فنی آداپتورها

گذشته از ظاهر و نوع آداپتورها باید به دو ویژگی بسیار مهم در این منابع تغذیه اشاره کرد. در واقع مهم‌ترین پارامترهایی که در خرید و تهیه آداپتور باید به آن‌ها توجه کرد شدت جریان و ولتاژ خروجی است. معمولا این اطلاعات در بخش Input ( فیش مادگی آداپتور ورودی دستگاه ) یا روی آداپتور پیشین دستگاه درج شده است و نیاز است که با دقت فراوان این گزینه ها انتخاب شوند. به ویژه ولتاژ دقیقا با ولتاژ ورودی دستگاه یکسان باشد.

    ولتاژ خروجی : هر دستگاه حساس الکترونیکی ممکن است ولتاژ ورودی بین 3V تا 48V داشته باشد. برای نمونه آداپتورهای 5 ولت ، 12 ولت و 24 ولت از پُرکاربردترین منابع تغذیه هستند که به ترتیب معمولا برای گوشی های موبایل و تبلت ( معمولا آداپتور 5 ولت 2 امپر )، ال ای دی نواری و شاخه ای ( معمولا آداپتور 12 ولت 5 آمپر به بالا بسته به متراژ LED ) و صوتی و تصویری و روشنایی و نورپردازی بیرونی ساختمان و دستگاه‌های آزمایشگاهی ( آداپتور 24 ولت 2 امپر به بالا..) به کار می روند.
    شدت جریان آمپر : هر Adapter ممکن است نیاز به شدت جریان یا آمپری بین 300 میلی آمپر تا 12 آمپر داشته باشد. این مولفه نیز دارای اهمیت است و هر دستگاه نیاز مشخصی از آمپر و شدت جریان دارد. شدت جریان اگر دقیق در نظر گرفته شود بهتر است اما در بیشتر مواقع آمپر یا شدت جریان می تواند بالاتر از میزان درج شده نیز باشد و آسیبی به دستگاه وارد نشود.

 تفاوت آداپتورهای سوئیچینگ و ترانسی

آداپتورها می توانند در انواع ترانس و سوئیچینگ عرضه شوند. اینکه هر کدام از این موارد چگونه ساخته می شوند خارج از حوصله‌ی این گفتار است اما از نظر تفاوت‌های کاربردی آن‌ها می توان به این موارد اشاره کرد :

    1 - آداپتورهای سوئیچینگ به صورت کلی دارای وزن و اندازه کم تری در برابر آداپتورها ترانسی هستند. دلیل این امر حذف ترانسفورماتور فرکانس پایین است که البته باعث می شود دمای کم‌تری نیز تولید شود.
    2 - آداپتورهای سوئیچینگ از نظر عملکرد در زمینه ولتاژ بهتر هستند و ولتاژ دقیق‌تر و پایدارتری را ارائه می دهند. ( ترانس ها با تغییر ولتاژ برق شهری ولتاژی متفاوت را ارائه می دهند )
   3 - تغذیه سوئیچینگ‌ها بازده بالاتر و توان مصرفی کم‌تری دارند. به این معنا که چون تنها در ناحیه قطع و اشباع کارکرد دارند ( در زمان قطع جریان گذر بسیار اندک است و در حالت اشباع افت ولتاژ بسیار ناچیز است )
    4 - منابع تغذیه ترانسی معمولا شدت جریان دقیق‌تر یا کاهش آمپر کم‌تری را به کاربر ارائه می دهند.
    5 - قیمت ترانس ها معمولا بالاتر از آداپتورها است.
    6 - ترانس ها معمولا بازده انرژی کم‌تری در برابر سوئیچینگ ها دارند ( راندمان سوئیچینگ ها معمولا بالاتر از 87% است )

 برتری آداپتورها نسبت به دیگر منابع تغذیه

آداپتور در برابر دیگر منابع تغذیه دارای برتری‌هایی است و به همین دلیل می‌توان آن را یکی از محبوب‌ترین و پُرکاربردترین منبع تغذیه بیرونی دانست که هم‌اکنون روی دستگاه‌های مختلف مانند انواع گوشی تلفن، ال ای دی نواری ، آمپلی‌فایر ، برد فلش خور ، مودم ADSL، پرینتر، لپ‌تاپ، کارتخوان، مبدل‌های صوتی و تصویری  و... استفاده می‌شود. دلیل‌های این حجم استفاده گسترده را می‌توان چنین برشمرد:

     امنیت جانی : یکی از مهم‌ترین برتری‌های آداپتورها ایجاد امنیت جانی مناسب برای انسان‌ها است. شمار فراوانی از این ابزار دارای ولتاژ پایین هستند و در نتیجه می‌توان بدون نگرانی از خطر برق گرفتگی توسط کاربران عادی و خانگی از آن بهره برد و نگرانی از برق‌گرفتگی از سمت خروجی آداپتور یعنی فیش نری آداپتور نداشت. همچنین کیت الکترونیکی درون دستگاه با یک پوشش پلاستیکی عایق پوشیده شده است.
    وزن و اندازه کوچک : اگر با دیگر منابع تغذیه از جمله انواع ترانسفورماتور و ... آشنایی داشته باشید می‌دانید که آداپتورها به دلیل وزن و اندازه بسیار کم‌تر در برابر دیگر منابع تغذیه محبوب‌تر هستند و به سادگی می‌توان آن‌ها را جابه‌جا کرد. این دسته به دلیل بهره گیری از فرکانس های بالاتر در تبدیل ولتاژ دارای قیمت ارزان‌تری نیز هستند.
    جایگزینی آسان : از دیگر برتری‌های آداپتور Adapter ها تعویض شدن آن ها است که بسیار ساده است. فرض را بر این بگذارید که منبع تغذیه یک دستگاه که در درون دستگاه جاداده شده است به هر دلیل بسوزد. تعویض این منبع تغذیه نیازمند تعمیر و باز شدن کل دستگاه و تعویض با استفاده از هویه و ... است. اما اگر آداپتور یک دستگاه بسوزد یا دچار مشکل شود بسیار ساده با خرید یک آداپتور جدید می توان آن را جایگزین کرد.

 معایب آداپتورهای سوئیچینگ

 آداپتورهای سوئیچینگ به دلیل اینکه پیچیدگی زیادی دارند امکان تداخل الکترومغناطیسی و ضمنا تولید موجک ( ریپل ) در فرکانس سوئیچینگ و هارمونیک ها در آن ها وجود دارد و در انواع آداپتورهای ارزان قیمت و با کیفیت پایین این موارد می تواند ایجاد نویز الکتریکی کند.

گرم شدن یا داغ شدن بیش از حد یکی از مشکلات و معایب این آداپتورها است که این عیب با قطع و وصل مجدد آداپتور معمولاً رفع می‌شود.

تولید سر و صداهای ریز یکی دیگر از معایب آداپتورها است.





طبقه بندی: جواد الکترونیک ( آشنایی و کار با ال ای دی )،

دوشنبه 22 مهر 1398 | 05:08 ب.ظ | جواد جواد | نظرات